Lijepi običaji

Dodikov bakšiš Nezavisnim novinama i Ekstra magazinu

ljiljana kovačević

Odavno nije tajna da vlast u Republici Srpskoj (RS) ima svoje privatne preduzetnike, neimare, režisere, komprozitore, pjesnike, medije, koji su na svaki mogući način povlašteni, kako u odnosu na ostale iz pomenutih branši, tako i u odnosu na ubogi puk. Odabrani im vjerno služe, veličaju svaki potez vlasti a ona ih za podaništvo izdašno nagrađuje.

NAJODANIJI SU NAJGLADNIJI

Posljednji u nizu ovakvih primjera je odluka Vlade RS-a da preduzeću NIGD “Dnevne nezavisne novine”, čiji je vlasnik Željko Kopanja, iz budžeta pokloni 150 hiljada maraka za podršku distribuciji printanih medija iz RS u Srbiji. Vlada je ovu odluku donijela na sjednici održanoj 31. marta, odluka je stupila na snagu 23. aprila, a sredstva su odobrena sa pozicije – rashodi za Vladine informativne kampanje?!

Samo par dana nakon što je izdašno častila Kopanjinu firmu, Vlada je odlučila da finansijski pogura i svog drugog medijskog pulena, preduzeće Ekstra NIP “Orfej” d.o.o. Banjaluka, odnosno sedmični list “Ekstra magazin”, kojem je 7. aprila odobrila takođe 150 hiljada maraka za podršku projektu “Pola vijeka Andrićevog Nobela”. Naravno, i u ovom slučaju novac je obezbijeđen sa stavke - rashodi za Vladine informativne kampanje. Vlasnik “Ekstra magazina” je Zoran Šarenac, koji je i direktor firme “Pres komerc”, izdavača tabloida “Fokus”, poznatog po odanosti vlasti i medijskim napadima na političke i ostale protivnike vlasti u RS. Vlada RS je i u februaru donirala “Pres komerc” sa 50 hiljada maraka za izbor “Naj menadžera”, a Ministarstvo finansija je u “Fokusu” u dva navrata, bez raspisivanja javnog nadmetanja, organizovalo nagradnu igru “Najsrećniji fiskalni račun”.

Ko će kome, nego svoj svome. Sporno je, međutim, što entitetskim budžetom za ovu godinu nije predviđena nijedna marka za pomoć medijima i što Vlada RS, u ovim slučajevima, nema nikakvog pravnog osnova da privatne medije finansira novcem poreskih obveznika. Nemušto obrazloženje iz Vlade, dato pojedinim medijima u RS u vezi sa ovim slučajevima, da svako ministarstvo ima stavku u budžetu za podršku privatnih aktivnosti licemjerno je i bezobzirno. U kakvom to sistemu ministri mogu imati vlastiti budžet iz kojeg će finansirati poslove privatnika?! Jedino u Bosni I Hercegovini gdje vlast budžetskim parama raspolaže kao svojim ličnim, a da za to nikome ne odgovara. I to nije prvi put.

PLATA NA RUKE

Vlada RS je 2009. godine entitetskim medijima, bez raspisanog tendera, podijelila pet miliona maraka. Isti iznos dala im je i prošle godine, ali poslije raspisanog javnog poziva, što ne znači da su novac dobili svi oni koji su ga tražili. Glavna služba za reviziju javnog sektora RS u svom izvještaju konstatovala je da je Vlada medijima dodijelila 4,4 miliona maraka na osnovu diskrecionih odluka. U izvještaju se navodi da je Vlada odlučila da pet miliona maraka rasporedi tako što će TV stanice dobiti 2,25 miliona KM, štampani mediji 2,2 miliona KM i radiostanice 550 hiljada, a na osnovu dostavljenih projekata. U konačnoj raspodjeli, TV stanice su dobile 1,9 miliona KM, pisani mediji 2,51 KM, dok su radiostanice ostale bez marke.

“Za raspodjelu pet miliona maraka iz budžeta nisu postavljeni jasni kriterijumi kroz posebne uslove u javnom pozivu”, navodi se u revizorskom izvještaju.

Za finansijsku pomoć aplicirala je 101 medijska kuća, ali samo su odabrani (čitaj režimski) dobili finansijske injekcije. Revizori su konstatovali da je Radio-televiziji RS (javnom servisu) odobreno milion maraka, koje je ova medijska kuća iskoristila za otplatu revolving kredita, ističući da se to ne može smatrati projektom, nego pomoći javnom servisu. Po 400 hiljada maraka dobili su Kopanjini listovi “Nezavisne novine” i “Glas Srpske”, „Fokus“ je inkasirao 360 hiljada maraka, a “Press” (beogradska novina, izdanje za RS) 200 hiljada KM. Revizori su konstatovali da ovi mediji većinu dobijenih para nisu uložili u “unapređenje informisanosti građana”, već da su 75 odsto tog novca utrošili za isplatu plata.

Cijela ova papazjanija tehnički je mogla da bude mnogo jednostavnija - recimo, iz Vlade su direktno mogli da isplaćuju plate svojim urednicima i novinarima.

(zurnal.info)