Republika Srpska

Hakerska ofanziva na društvene mreže: Napadnuti profili opozicije, nevladinih organizacija, blogera i kritičara vlasti

Piše: Ljiljana Kovačević

Nema sumnje da se radi o kriminalnom djelovanju koje sprovodi organizovana kriminalna grupa, zbog čega je osnovano pitanje zašto nadležne institucije ne reaguju

U posljednje dvije sedmice napadnuti su nalozi na društvenim mrežama kritičara vlasti u Republici Srpskoj  – predstavnika opozicije, nevladinog sektora, javnih ličnosti, novinara i blogera. Njihovi nalozi su blokirani ili se sa njihovih adresa šalju poruke uvredljivog sadržaja.

Nema sumnje da se radi o sistematskom i organizovanom napadu, čiji su nalogodavci (s obzirom na mete i žrtve napada) iz Republike Srpske, ljudi iz vlasti ili bliski režimu, dok su izvršioci pripadnici sajber podzemlja - velikih znanja i mogućnosti. 

Dvonedeljno divljanje sajber kriminalaca u virtuelnom svijetu Republike Srpske nije izazvalo nikakvu reakciju nadležnih institucija, prije svega MUP RS.  

“Uprava kriminalističke policije Ministarstva unutrašnjih poslova Republike Srpske zvanično nije dobila obavijest ili drugi akt o sajber napadima iz Vašeg upita”, odgovoreno je Žurnalu iz Odjeljenja za odnose s javnošću MUP RS na pitanje da li je nadležna uprava ove institucije preduzela mjere da otkrije počinioce. 

Neregovanje MUP RS na terorisanje dijela gradjana RS, što sajber napadi jesu, kao što su i otvoren atak na slobodu govora i izražavanja stavova, može se protumačiti kao otvorena podrška ove institucije kriminalnom djelovanju i davanje saglasnosti za dalje maltretiranje neistomišljenika vladajuće kaste putem društvenih mreža. 

RUŠENJE NALOGA I BLOGOVA

Sve je krenulo 19. septembra kada je odborniku PDP-a u Skupštini grada Banjaluka, Drašku Stanivukoviću, onemogućen pristup ličnom nalogu i službenoj stranici na društvenoj mreži Fejsbuk. U isto vrijeme na Fejsbuku su otvoreni lažni nalozi pod imenom Draško Stanivuković, sa kojih su plaćeni oglasi sa političkim porukama koje nemaju veze sa političkim djelovanjem i aktivnostima Stanivukovića. 

Stanivuković je u poslednjih nekoliko mjeseci raznim akcijama i performansima ukazao na određene loše stvari u RS. Nekoliko puta mu je policija pisala prekršajne naloge, poslednji put prilikom protestne šetnje u organizaciji Udruženja građana “ReStart”, tražeći od njega da plati kaznu od 1.500 KM, jer je, navodno, pozivao učesnike protesta da krenu na zgradu Vlade RS. Ukoliko ne plati kaznu, što Stanivuković ne namjerava da učini, iz policije su mu zaprijetili zatvorom. 

Dan poslije napadnut je i tviter profil i blog novinara Slobodana Vaskovića. U samo nekoliko sati na njegovom tviter profilu pojavilo se desetine hiljada novih pratilaca, uglavnom stranaca, koji su listom krenuli da retvituju i lajkuju njegove postove. U jednom momentu promet na njegovom tviter profilu bio je veći od 120 hiljada posjetilaca. 

Cilj je bio da platforme Twitter i Blogger reagiraju i da se blokiraju njegovi nalozi na tim društvenim mrežama. 

Sajber napadi na njegov tviter profil još traju, ali su manjeg inteziteta. 

Na meti sajber kriminalaca 27. septembra našao se i tviter profil “ReStarta”, koji je blokiran, a potom su se na udaru našli i tviter profili opozicionih stranaka i poslanika, poput NDP-a, Branislava Borenovića, Adama Šikala, te urednice BN televizije Suzane Rađen -Todorić. Mnogi od napadnutih su zaključali svoje profile, što im je u datom trenutku bila jedina odbrana, mada onima koji su naručili sajber napad  to vjerovatno i jeste bio jedan od ciljeva – staviti te ljude u  neku vrstu “kućnog pritvora” na internetu. 

Zanimljivo je da je jedna od meta sajber napada bio i gradonačelnik Banjaluke Igor Radojičić iz SNSD-a, s tim što nije poznato da li je napad na njega organizovan zato što su ga naručioci napada okarakterisali kao “neprijatelja” ili im je napad na njega poslužio kao neka vrsta pokrića napada na ostale protivnike režima. 

 “Juče cio dan brisanje i blokiranje lažnih profila”, napisao je Radojičić na svom tviter profilu 30. septembra.

ORGANIZOVANI KRIMINAL

Nema sumnje da se radi o kriminalnom djelovanju koje sprovodi organizovana kriminalna grupa, zbog čega je osnovano pitanje zašto nadležne institucije ne reaguju. Tvrdnja iz MUP-a da oni ništa ne zanju o sajber napadima je smiješna, jer u toj instituciji postoji Odjeljenje čiji je posao upravo praćenje i spriječavanje ilegalnih i kriminalnih sajber radnji. 

Internet je u savremenom svijetu smatra jedim od ljudskih prava. Nema sumnje da je to pravo nekim građanima u RS uskraćeno. Ugrožavanje i sprečavanje prava na slobodu govora i izražavanje mišljenja u sajber prostoru samo je korak ka fizičkom napadu na mete sajber kriminalaca. Zato je odbrana slobodnog sajber prostora i odbrana životnog prostora.

(zurnal.info)